Bế đứa con bé bỏng, non nớt vừa chào đời trên tay, bất giác những giọt nước mắt của sự hạnh phúc vỡ òa cứ tự nhiên tuôn ra. Thật hạnh phúc khi mẹ tròn con vuông. Trong sự kết nối của tình mẫu tử, người mẹ tự nhủ sẽ nuôi dưỡng đứa con, máu mủ của mình để nó thật khỏe mạnh, hạnh phúc và có cuộc đời rộng mở. Xen lẫn đó là cả sự bỡ ngỡ, đặc biệt với người lần đầu làm mẹ. Mẹ cần và nên làm gì đây?

Dựa vào lý âm dương, chúng tôi chia sẻ bài viết nuôi dưỡng trẻ 0-7 tuổi để các mẹ tham khảo.

Chúng ta biết rằng trẻ con sinh ra thuộc tính dương, thể hiện qua việc luôn hoạt động, sơ sinh thì ngọ quậy, rồi lật, trườn, bò, đi, chạy nhảy, nói. Vì trẻ dương nên cần môi trường âm, thức ăn âm để quân bình tính dương cho trẻ. Cơ thể quân bình thì khỏe mạnh.

Trẻ 0-1 tuổi thức ăn chính là dòng sữa mát lành của mẹ. Sữa mẹ đủ, tốt thì con khỏe. Mà chất lượng sữa phụ thuộc vào chế độ ăn của người mẹ. Các bạn tham khảo bài viết Thức ăn cho người mẹ sau sinh mà chúng tôi đã chia sẻ. Trẻ từ 0-7 tháng, thức ăn hoàn toàn là sữa mẹ, từ 7- 12 tháng, ta bắt đầu tập cho trẻ cắn và nhai để chuẩn bị cho giai đoạn cai sữa tiếp theo bằng chút hồ cháo, củ quả hấp mềm hay người mẹ mớm cơm đã được nhai kĩ. Nhưng luôn nhớ sữa mẹ là chính.

Trẻ từ 1-2 tuổi : Nhất thiết phải cai sữa cho trẻ sau khoảng 1 năm, bởi vì khi bắt đầu có răng thì cần có những thức ăn phù hợp để sử dụng tới hàm răng. Hơn nữa chất lượng sữa của người mẹ sẽ dần kém đi. Tiên sinh Ohsawa đã viết trong cuốn Cẩm nang thực dưỡng: ” Đến 3 tuổi, 4 tuổi mà vẫn cho trẻ bú sữa thì trẻ sẽ biến thành người yếu mềm, nhút nhát, ích kỉ, nhỏ nhen. Người mẹ nào mà kêu than rằng:” không thể nào cai sữa cho con được” thì đó chẳng khác nào một lời thú nhận rằng bản thân mình là người không kiên quyết… “. Lúc này thức ăn chính của trẻ là cháo, rau củ, cơm nhá, cơm mềm, cơm nắm với độ thô cứng tăng dần. Trong giai đoạn 1-2 tuổi, sữa Kokkoh là thức ăn phù hợp. Cách làm sữa Kokkoh chúng tôi sẽ chia sẻ sau.

Trẻ 2-7 tuổi : Đây là lúc trẻ sẽ thường ăn cùng mâm với gia đình. Một sai lầm nguy hại mà chúng ta thường mắc với một sự vô thức. Đó là cho trẻ ăn cùng chế độ ăn của người lớn. Vị ngon ngọt vừa của người lớn đã là quá mặn, quá dương cho cơ thể dương của trẻ. Chớ cho trẻ ăn quá 1/3 hoặc 1/2 số muối của người trưởng thành. Khi trẻ ăn mặn sẽ gây nóng trong, mụn nhọt, khó ngủ, còi cọc, xanh xao, hay bị cảm. Và nguy hại hơn nữa, chúng ta cần phải để ý, khi trẻ đi ăn hàng ở ngoài cùng người lớn thì nước dùng bún phở thường có xương động vật ninh hầm lâu, nêm mặn. Chúng quá dương với trẻ. Nên pha loãng nước dùng cho trẻ. Chúng ta cần nấu nướng, sắp xếp khéo léo ra sao để trẻ vừa hưởng được sự vui vẻ, ấm áp của bữa cơm gia đình vừa tránh được việc ăn quá mặn. Một số gợi ý cho các mẹ:

– ưu tiên cho trẻ, nấu nhạt phù hợp cho trẻ, người lớn sử dụng nước chấm.

– nêm nếm gia vị sau: lấy một phần ra trước cho trẻ, rồi nêm nếm thêm phần còn lại cho người lớn.

– nên lấy phần trên ( cơm bên trên, thức ăn phía trên) là phần âm hơn, tiếp xúc với lửa ít hơn cho trẻ.

– các món ăn cho trẻ không nên đun quá lâu trên lửa.

Không nên cho trẻ ăn trứng, thịt trong giai đoạn này. Vì trứng, thịt quá dương với trẻ. Nếu lạm dụng sẽ dẫn đến biểu hiện của quá dương: nóng trong, mụn nhọt, táo bón, khó chịu, hay cáu gắt…thậm chí khôn trước tuổi, hay lí sự. Điều này không đúng với nhịp phát triển sinh lí, tâm lý của trẻ thơ. Một lần nữa cần nhắc lại, trong rau củ, ngũ cốc, thịt cá thì thức ăn chính cho trẻ là ngũ cốc( gạo, lúa mì, lúa mạch, kê, ngô), mà với người Việt là gạo.

Giấc ngủ với trẻ thơ vô cùng quan trọng. Giữa ngày và đêm thì ngày là dương, đêm là âm. Giữa thức và ngủ thì thức là dương, ngủ là âm. Trẻ là dương,hoạt động nhiều nên cần ngủ nhiều để quân bình lại. Trẻ lớn lên trong giấc ngủ, trong bóng đêm. Theo dòng thời gian một ngày, âm bắt đầu sinh từ 13h chiều, thuần âm là lúc 22h đêm. Trẻ cần ngủ sâu, ngủ say từ 20h tối tới 2h-3h sáng hôm sau. Trẻ cần ngủ sớm, ngủ đủ. Thời hiện đại có quá nhiều âm thanh và ánh sáng. Con người, đặc biệt trẻ em bị thừa dương, thiếu âm. Để trẻ sớm, ngủ đủ đặc biệt trong khoảng từ 20h tới 2-3h sáng thì cần tắt điện, yên tĩnh. Để dẫn trẻ vào giấc ngủ thì từ buổi chiều các hoạt động cần dịu lại, ánh sáng giảm dần, âm thanh nhẹ nhàng. Nên tập thói quen tự ngủ, ngủ riêng sớm. Sau khi kể câu chuyện nhỏ, nhẹ nhàng, vui tươi mẹ nên rời phòng hay rời sang giường bên cạnh.

Khi trẻ thức dậy vào ban ngày, thì cần tạo môi trường âm để trẻ hoạt động. Môi trường âm là môi trường rộng rãi, thoáng mát, thiên nhiên, mộc mạc, không quá ồn ào để trẻ được tự do vui chơi,vận động, chạy nhảy. Với trẻ 0-7 tuổi, một môi trường kỉ luật, quy củ, cứng nhắc( môi trường quá dương) sẽ không phù hợp với trẻ. Sẽ là có hại nếu ép trẻ phải ngồi lâu để dạy trẻ con số, cái chữ hay giảng giải giáo điều, hàn lâm. Với trẻ không có phương pháp nào hay hơn là ” bất ngôn chỉ giáo”. Trẻ học từ chính cách sống, cách làm việc, nhân sinh quan của người chăm sóc trẻ, trong sự mềm mại có sự cứng rắn, trong âm có dương. Ta đã nhìn thấy quá nhiều những đứa trẻ bị o bế, kỉ luật đến tuổi dậy thì sẽ nổi loạn như thế nào. Tuổi thơ của trẻ cần được vận động, vui chơi lành mạnh với đồ chơi mộc mạc, tự nhiên. Trẻ cần nhìn thấy, được tham gia vào các công việc chăm sóc mái ấm : nấu nướng, dọn dẹp, sửa chữa, trang trí…một cách tự nhiên hàng ngày.

Và trẻ cần một môi trường tinh thần vui tươi, ấm áp, rộng mở.

Như vậy thức ăn, môi trường sống sẽ quyết định đời sống hạnh phúc, sức khỏe của trẻ ở ngay hiện tại và tương lai.

Chúc các mẹ thông thái nuôi con nhẹ nhàng.

Bài viết này có thể không đúng với ai đó, với học thuyết nào đó. Chúng tôi viết ra để các bạn tham khảo.