Mặc Nhiên xin được chia sẻ một bài viết của một người Thầy mà những lời dạy minh triết, tràn đầy sự gợi mở, thôi thúc…từ những ngày ngơ ngác, sục sôi của tuổi 18, và sau gần 20 năm, tôi càng thấm đậm hơn những gì thầy đã dạy và trao truyền. Con xin được tri ơn Thầy!

Chúng ta sẽ đến với các món ăn Việt Nam từ tuổi thơ, ăn nhiều nhưng mấy ai biết bí mật đằng sau các bữa ăn Việt Nam.

Có bí mật nào trong nghệ thuật nấu ăn của người Việt Nam. Nghệ thuật ấy được áp dụng ngay những ngày đầu tiên khi các bà mẹ mang thai. Sự chọn lựa kỹ càng các món ăn thức uống suốt chín tháng mười ngày. Đến khi sinh nở còn phải chọn lựa các món ăn vừa hợp với thể trạng của mình vừa có một dòng sữa nhiều và tốt cho con bú. Chọn lựa thức ăn dặm thêm, thức ăn khi bé dứt sữa, chưa mọc răng. Các thức ăn làm mạnh gân xương và phát triển não bộ, cơ bắp. Sự lựa chọn thông minh và khôn khéo đến nỗi có thể can thiệp đến phần tâm tính con người. Thậm chí có những thức ăn khả dĩ triệt tiêu tánh bạo loạn và những hình thức bạo lực trong cuộc sống khi bé trưởng thành. Ngoài ra về phần ngoại hình, các bà mẹ có thể sửa soạn trước một thân thể quân bình, một khuôn mặt duyên dáng, một đôi mắt có thể diễn tả chiều sâu của một tâm hồn. Những cái đó đều tùy thuộc vào nghệ thuật chọn thức ăn, nấu ăn, đáp ứng được nhu cầu cần thiết cho một ngoại hình tốt và một tâm hồn trong sáng sẵn sàng đón nhận và phát huy những cái hay cái đẹp của cuộc đời.

Có bí mật nào mà cứ như trong mỗi món ăn Việt Nam lại có giá trị như những thang thuốc, mà lại là những thang thuốc cao cấp điều khiển được cả hệ thần kinh thực vật: trực giao cảm và đối giao cảm. Vận chuyển tới tận cội nguồn của tất cả mọi hiện tượng mất quân bình sinh lý cơ thể. Những thức ăn tạo nên máu huyết chân thật là loại máu không tạo sự suy yếu cho tế bào, tổn hại thần kinh, bảo vệ nguồn nội lực và sức dẻo dai cho con người.

Có bí mật nào ở các món ăn thức uống của con người Việt Nam lại có thể tạo ra những con người có khả năng tập trung sức mạnh của cả một dân tộc, thấu hiểu sâu sắc sự đoàn kết tràn đồng lòng dũng cảm với 1 ý chí kiên cường, một nhân tính và tánh chất cao thượng trong mỗi việc làm của mình. Từ huyền sử Phù Đổng Thiên Vương đẹp giặc Ân cho đến suốt chiều dài của lịch sử Việt Nam, trải qua các thời kỳ chống ngoại xâm, Dân tộc ta đã chứng minh đức tính anh hùng mã thượng đi kèm với một trí tuệ phi thường để gìn giữ đất nước.

Có bí mật nào! Có bí mật nào đã chỉ đạo và cần thiệp vào toàn thể thực phẩm và phương thức nấu ăn của người Việt Nam. Điều đó được hiểu như thế nào, ra sao. Trong những nhà bếp mà sự trao truyền chỉ là một vài câu nói vắn tắt, hàm súc, một vài sự sửa đổi nho nhỏ. Sự trao truyền chính thức vẫn là sự im lặng và các thao tác để thực hiện món ăn. Việc đó đôi khi như là một hình thức của Thực Đạo biểu hiện qua thuật, đôi khi như là tình yêu thương và sự hiến dâng biểu hiện qua sự chuyển hóa. Như thế lý thuyết thực dưỡng đã được diễn bày trọn vẹn, sự học hỏi, sự thực hành do đó không còn mang dấu ấn của một kinh nghiệm. Sự sáng tạo và kinh nghiệm đã cùng nhau song hành tạo ra những thực đơn mà đến ngày nay khi được dùng đến đã làm cho chúng ta xiết bao thán phục.

Từ xưa, sự hấp dẫn và cao quý của món ăn, thức uống Việt Nam đã làm thao thức nhiều người. Những con người không phải hoài cổ mà là những con người khao khát muốn tìm đến cái trí tuệ đặc trưng Việt Nam thể hiện qua những cách ẩm thực. Nhiều tác giả đã viết về món ăn thức uống của ba miền Nam- Bắc- Trung gồm cả đặc sản và những món ăn trong đời thường rất nhiều nhưng hình như còn có một cái gì đó vẫn còn thao thức khi đọc bài của họ và so sánh ý tưởng của tiền nhân. Không phải vì bài bản ấy không đạt được yêu cầu thời thượng, không hợp với vệ sinh, khoa học….mà ý tưởng về ẩm thực của tiền nhân sánh như viên ngọc rất quí nhưng chưa được nhiều người biết đến và trân trọng. Có phải chăng nhiều người hiểu biết tường tận đến văn tự về kỹ thuật chế biến, nghệ thuật làm bếp nhưng không chắc gì nắm bắt được những động lực nào, bí mật nào đằng sau những công thức nấu ăn, chế biến, trang trí và tạo ra hồn văn hoá ẩm thực Việt Nam.

Nhờ sự hiểu biết về lý thuyết âm dương – lý thuyết trình bày nguyên lý diệu hữu đã chi phối toàn bộ nền văn minh Á Đông của khoa học và triết học cổ Trung Hoa đã làm sáng tỏ sự việc này. Món ăn thức uống Việt Nam không phải là con đẻ của một lý thuyết ngoại lai mà là con đẻ của một khả năng hội nhập, vận dụng, sáng tạo trong sự phối hợp nguyên liệu, lửa củi, nêm nếm, pha chế đến nỗi món ăn vật chất cũng có giá trị tinh thần trong đó.

Các bạn đã bước vào thế giới của món ăn thức uống Việt Nam – Thế giới này có bí mật nào! Thế giới của những sự khác nhau ở đầu bếp có kỹ thuật chuyên nghiệp và không chuyên nghiệp nhưng đồng một trình độ cảm nhận như nhau về văn hóa ẩm thực qua sản phẩm của họ. Họ phát huy được bản sắc dân tộc Việt Nam với một tri thức về sinh hóa thật bẩm sinh. Món ăn thức uống dọn trong một bữa ăn không chỉ thuần là vật chất mà còn là một thông điệp thơ mộng đánh thức được sự cộng thông giữa người với người. Đưa được con người vào một thế giới quan tràn đầy sinh lực và tình thương. Mỗi món ăn Việt Nam như có thêm một nụ cười, một nụ cười má lúm đồng tiền rất đặc trưng Việt Nam, được thay thế cho sự thẩm mỹ hóa thức ăn và cũng là làm nền cho sự rộng mở tỏa ánh sáng đen ngời của đôi mắt Việt Nam. Đôi mắt rất gần gũi mà cũng rất là dặm ngàn xa cách.

Có bí mật nào! Có bí mật nào trong món ăn thức uống Việt Nam- đã giúp người Việt Nam dựng nước và giữ nước….